‘Samen leren begint bij twijfel’. Lezing ter gelegenheid van het afscheid van Philippe Delespaul

Omschrijving

Op 26 juni 2025 vond ter gelegenheid van het emeritaat van Philippe Delespaul onder andere een symposium plaats. Irene van de Giessen hield op verzoek van de emeritus een lezing over haar werk bij HerstelTalent: de door haar opgerichte stichting die ervaringsdeskundigheid wil inzetten bij herstelprocessen, kennis over ervaringsdeskundigheid wil delen en mensen opleidt tot ervaringsdeskundige. In de lezing nam ze de toehoorders mee op haar zoektocht naar herstel. De redactie is verheugd deze licht bewerkte versie van Irene’s presentatie te mogen publiceren.

In mijn leven heb ik meerdere keren ervaren dat wat ik dacht dat waar was, niet bleek te kloppen. Het inzicht dat zelfs mijn diepst ingesleten overtuigingen kunnen verschuiven heeft me niet gebroken, maar gevormd. Het heeft me geleerd dat twijfel geen zwakte is, maar een uitnodiging tot leren. Tot luisteren. Tot opnieuw kijken, voorbij wat mij bekend is, en dat vooral samen met anderen.

Een persoonlijke zoektocht naar herstel
Toen Philippe me vroeg om hier iets te zeggen over samen leren en over wat ik bij HerstelTalent doe, realiseerde ik me dat dit niet gaat over wéten. Dit gaat over durven loslaten. Om ruimte te maken voor ‘iets’ dat je nog niet begrijpt en daar niet voor weglopen. Juist dit type leren is essentieel voor de transitie waarin we zitten in de zorg, maar ook in de samenleving én in onszelf.
Mijn leven is getekend door momenten waarop iemand een lantaarn voor me aanstak. Geen felle schijnwerper, maar een klein lichtje. Nét genoeg om anders te kijken. Zoals die keer dat mijn pleegvader tegen me zei: ‘Misschien reageer jij wel heel normaal op hele bijzondere levensomstandigheden’. Wat, als dat zo was? Dan was ik niet zozeer ziek of gestoord, maar moest ik in het nu leren hoe het ook ánders kon.

Of die eerste keer op een bijeenkomst van Intervoice (de internationale stemmenhoordersbeweging) waar ik hoorde dat we zelf betekenis kunnen geven aan onze ervaringen. Dat ik met mijn verhaal les zou kunnen geven of een bedrijf zou kunnen leiden. Tot op dat moment had ik niet gedacht dat dat ooit voor mij zou zijn weggelegd. Maar vanaf dat moment …
Een ander moment was het mijn neuroloog die me vertelde dat er een interessante nieuwe bron van kennis was waar ik volgens hem eens naar moest kijken. Hij wakkerde zo mijn interesse voor ervaringskennis aan. En zei: ‘Als dokter mag ik het eigenlijk niet zeggen, maar ik heb meer van mijn patiënten geleerd dan van alle lessen die ik ooit heb gehad.’ Ik vond het raar, maar dacht: ‘Wat als hij gelijk heeft’?