Redactioneel

Omschrijving

Een stem horen, een plek om te wonen, een gesprek over zingeving en een herstelacademie: het lijken uiteenlopende onderwerpen. Toch vragen de bijdragen in deze aflevering om dezelfde beweging: weg van systemen die vooraf invullen wat iemand nodig heeft, naar oprechte aandacht voor iemands verhaal, wensen en leefwereld. Dat begint bij luisteren.
Het in memoriam over het werk van psychiater Marius Romme (en zijn partner Sandra Escher) laat zien hoe vernieuwend hun benadering van stemmen horen altijd is geweest. Vanaf de jaren ’80 benaderden zij stemmen horen niet als symptoom, maar als betekenisvolle ervaring in iemands levensgeschiedenis. Het is een eerbetoon aan hun nog altijd actuele gedachtegoed dat voortleeft voort in mensen, initiatieven en in de internationale stemmenhoordersbeweging.
Ook passende huisvesting begint niet met de vraag waar iemand in het bestaande aanbod past, maar waar iemand tot zijn recht komt. Dat vraagt om veiligheid, privacy, nabijheid, deskundige ondersteuning én eigen regie. De bijdrage over zingeving laat zien dat herstel bovendien raakt aan existentiële vragen. Professionals hoeven daarop niet altijd een antwoord te hebben; wél moeten zij het gesprek durven openen. Bij Enik krijgt ‘vrije ruimte’ concreet vorm. Daar mag ook het lijden er zijn en kunnen mensen hun eigen ontdekkingstocht vormgeven.
Ervaringskennis is daarbij een wezenlijke bron van kennis en systeemverandering.
De evaluatie van de KEES-prijs* benadrukt ook hoe belangrijk het is dat een kritische, onafhankelijke en systeemcorrigerende kracht behouden blijft. Uit de proefschriften in dit nummer ten slotte wordt duidelijk dat hersteldomeinen wel samenhangen, maar niet samenvallen. Minder symptomen hebben, betekent niet automatisch persoonlijk herstel. Daarvoor zijn onder meer betekenisvol contact, samenwerking met naasten en kansen om maatschappelijk mee te doen onmisbaar.
Dit nummer nodigt uit om naast naar wat werkt, vooral te kijken naar wie er voor ons staat zodat er ruimte komt voor het hele verhaal.