L. de Winter et al. (2025). IPS werkt!
Handboek werken en leren met individuele plaatsing en steun. Volledig herziene editie.
Mensen met ernstige psychische problemen hebben vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt. IPS is een methodiek om daar iets aan te doen. In 2018 verscheen het eerste Nederlandtalige handboek over de IPS-methodiek en met het onderhavige boek is een volledig herziene editie tot stand gekomen, waarin het onderzoek sinds die tijd en de praktijkontwikkelingen die sindsdien hebben plaatsgevonden, zijn verwerkt. In deze editie, die weer tot stand kwam op initiatief en met ondersteunin van Kenniscentrum Phrenos worden theorie en praktijk van Individuele Plaatsing en Steun (IPS) grondig en helder uiteengezet. De verschillende hoofstukken zijn door in totaal tien auteurs geschreven, er is een lange literatuurlijst en een handige index toegevoegd. De auteurs zijn allen betrokken bij de uitvoering en implementatie van de methodiek in Nederland. Het boek wordt onder meer gebruikt in de opleiding tot IPStrajectbegeleider.
Bewezen effectieve best-practice
Het zorgmodel van IPS wordt gepresenteerd als bewezen effectieve best-practice voor de arbeidsre-integratie van mensen met ernstig psychische problemen. IPS richt zich op ondersteuning bij het verkrijgen en behouden van regulier betaald werk of opleiding voor deze doelgroep. In het hele traject zijn de voorkeuren van de cliënt leidend. Uitgangspunt van IPS is dat in principe iedere cliënt met meer of minder steun kan werken in een gewone werkomgeving. Bovendien worden deelnemers zo snel mogelijk geplaats in de gekozen functie en pas daarna zo nodig getraind (first place, then train). De IPS-trajectbegeleider ondersteunt vervolgens (idealiter) zo lang en intensief als nodig cliënt en werkomgeving (jobcoaching). Ook helpt hij bij het verkrijgen van informatie over de gevolgen van betaald werk voor het inkomen. Bij voorkeur maakt de trajectbegeleider deel uit van een ggz-behandelteam voor intensieve afstemming met de behandeling, ook een belangrijk element van de methodiek.
Belang van een netwerk in het domein werk Voor het vinden van een baan naar de wens van een deelnemer is het van groot belang dat de IPS-trajectbegeleider een goed netwerk onderhoudt van werkgevers en opleidingsinstellingen en goed samenwerkt met klantmanagers van gemeenten, UWV en met organisaties zoals de arbeidsmarktregio, waar UWV en gemeenten samenwerken met werkgevers.
Richtlijnen voor een goede implementatie van IPS worden beschreven in het hoofdstuk over implementeren en borgen. De implementatiefasen zijn:(1) ‘Oriëntatie & voorbereiding’; (2) ‘Opzetten IPS-programma’; (3) ‘Uitvoeren IPS-programma’; (4) ‘Onderhouden: IPS verankeren en kwaliteit waarborgen’; en (5) ‘Leren, verbeteren ontwikkelen (inclusief onderzoek)’. De beschrijving van deze fasen is ook leerzaam voor de implementatie van andere zorgvernieuwingen!