In deze editie van de rubriek Boeken verschijnen twee recensies van twee studieboeken over de inzet van eigen ervaringen en ervaringskennis bij sociaal werk van de hand van Jean-Pierre Wilken.
Herziening van een basisboek
In 2021 verscheen de eerste uitgave van Inzet van eigen ervaringen. Doorgaande ontwikkelingen en voortschrijdende inzichten hebben geleid tot deze nieuwe uitgave, gericht op studenten sociaal werk. Auteur Lenny Kruit, docent en onderzoeker bij Hanzehogeschool Groningen, is erin geslaagd om een sterk verbeterde versie te maken. Het is een compleet en goed geschreven basisboek geworden. Het is bijzonder fraai opgemaakt met goed leesbare lettertypes, kleuren die de verschillende hoofdstukken aangeven en mooie illustraties. Kortom, een boek dat zich prettig laat lezen. Enige smetje is dat bij de titel op de omslag ‘bij’ per ongeluk met een hoofdletter B geschreven is.
Inhoud
Het boek is opgebouwd uit zes logisch op elkaar volgende hoofdstukken. Hoofdstuk 1 gaat in op de begrippen ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid en behandelt theorie over herstel en herstelondersteunende zorg. Hoofdstuk 2 plaatst ingrijpende ervaringen in het bredere perspectief van kwetsbaarheid en kracht, waarbij ook de impact van stigma aan de orde komt. Hoofdstuk 3 gaat over hoe ervaringen betekenis krijgen in levensverhalen, waarna in hoofdstuk 4 studenten uitgenodigd worden aan de slag te gaan met hun eigen levensverhaal, om ervaringen betekenis te geven en daarvan te leren. In hoofdstuk 5 wordt aangegeven hoe ervaringskennis op een verantwoorde en ondersteunende wijze professioneel ingezet kan worden. Ten slotte geeft hoofdstuk 6 concrete aanwijzingen hoe ervaringskennis methodisch kan worden ingezet om cliënten effectief te ondersteunen. Ieder hoofdstuk bevat heldere voorbeelden, reflectievragen en opdrachten en eindigt met een samenvatting.
De auteur geeft aan dat de eerste twee hoofdstukken geschikt zijn voor het eerste jaar van de bachelor sociaal werk, de daaropvolgende twee hoofdstukken voor het tweede jaar en de laatste twee hoofdstukken zijn studiemateriaal voor het derde en vierde jaar. Op deze wijze dient het boek als leidraad om eigen ervaringen als kennisbron door de hele opleiding heen te vlechten. Dit geldt zowel het proces van persoonlijke ontwikkeling als van professionele ontwikkeling.
Mijn aanbeveling is dat iedere opleiding sociaal werk deze leerlijn aanbiedt en dit boek als basis gebruikt. Ervaringskennis is immers niet meer weg te denken uit de mensgerichte beroepen. Wetenschappelijk onderzoek toont ook aan dat het toevoegen van ervaringskennis iemand tot een betere professional maakt (Karbouniaris, S., 2023; Weerman, 2016). Beter in de zin dat het de kwaliteit van de relatie en van de ondersteuning verhoogt.