6. Een nieuwe lente voor ervaringsdeskundigen

Omschrijving

Een persoonlijke terugblik uit de beginjaren van het werk van de auteur als ervaringsdeskundige op landelijk niveau.
Als ik terugkijk op Over de brug blijft me vooral bij dat ik natuurlijk had moeten zeggen ‘Ik voelde me een vreemde eend in de bijt’, toen ik me uitsprak over mijn deelname aan de commissie die het rapport schreef. Op het FACT-congres in 2015 zei ik echter dat ik me ‘een koekoeksjong in een nest hoogleraren voelde’. Ik verbaas me nog altijd over de vreemde vergelijking die ik daar maakte. Een koekoeksvrouwtje legt haar eieren in de nesten van andere vogelsoorten in plaats van zelf te broeden. Op de een of andere manier misleiden de eieren en de jongen de ontvangende vogel om haar zorg op hen te projecteren. Van dit alles was in dit kader geen sprake. Zelfs niet in overdrachtelijke zin.

6.1 EERSTE AANZET TOT HERSTELACADEMIES EN ZELFREGIECENTRA
De projectgroep voor Over de brug was de eerste ‘serieuze’ commissie waar ik aan deelnam als ervaringsdeskundige. Ik was zozeer onder de indruk van de titels die alle leden hadden dat ik wanhopig aan Bert Stavenuiter (toen en nu directeur van Ypsilon, de vereniging van naasten van mensen met een (ernstige) psychische kwetsbaarheid) vroeg hoe ik me moest voorstellen. Zijn opmerking ‘Noem gewoon je naam, dat is genoeg’ stelde me nauwelijks gerust. Ik had op dat moment nog geen idee op welke manier ik kon bijdragen aan de opdracht die de commissie zich had gesteld. Pas jaren later begreep ik met terugwerkende kracht hoe belangrijk het rapport was geweest waaraan ik mijn naam had verbonden.
In het rapport werd voor het eerst over het belang van herstelacademies1 gesproken. Het was dé directe aanleiding voor gemeenten in Zeeland (waar ik mijn werk doe) om in 2016 met ons in gesprek te willen. Men had geen idee wat herstelacademies waren. Ik zette destijds ervaren collega’s van MIND2 in om ons te ondersteunen bij de gesprekken. Tot op dat moment had ik slechts sporadisch de eer om in gesprek te kunnen gaan met beleidsmedewerkers van gemeenten. Het was bevreemdend om te merken hoe dit ene rapport het contact wél tot stand kon brengen. Na een jaar hard werken en vele gesprekken verder gooiden we gedesillusioneerd de handdoek in de ring. Ondanks de steun van MIND was het ons niet gelukt om tot een productieve vertaling te komen van de aanbeveling in het rapport.
Onze verbazing was dan ook groot toen er begin 2017 alsnog groen licht kwam voor de oprichting van twee zelfregiecentra. Waarvan er één hetzelfde jaar nog ter ziele ging. Pas in 2022 ontstonden vier nieuwe centra. En anno 2025 hebben we er in Zeeland 12. Nog even en iedere Zeeuwse gemeente is voorzien. Wat hier ontegenzeggelijk aan heeft bijgedragen is de oprichting in 2021 van de Nederlandse Vereniging voor Zelfregie en Herstel (via de QR-code), de niet-aflatende (financiële) steun van het Oranje Fonds en natuurlijk het IZA (VWS, 2022). Daarin werd afgesproken om in de komende vijf jaar een landelijk dekkend netwerk van laagdrempelige steunpunten op te bouwen.