Radicaal Aansluiten, Breed Kijken en Samen Waarde Toevoegen.

Omschrijving

Onveiligheid in gezinnen staat zelden op zichzelf. Psychische problemen, verslaving, ingrijpende life events, schulden, armoede, woonproblemen en complexe scheidingen werken op elkaar in en versterken elkaar. In de casus van Marianne leidde het overlijden van haar man tot ontregeling, schulden en het verlies van haar woning: één gebeurtenis die uitmondde in een stapeling van crises. Wanneer deze onderliggende problemen niet in samenhang worden aangepakt, neemt de kans op herstel, en daarmee op duurzame veiligheid, snel af. In de huidige praktijk is veel aandacht voor de veiligheid van kinderen en worden oplossingen vaak gezocht in de jeugdhulp, zonder het gezin als geheel voldoende mee te nemen. Hier zijn verschillende redenen voor – die uitgebreid aan bod komen in deze handreiking – maar het gevolg is dat duurzame, passende oplossingen uitblijven. Effectieve ondersteuning vraagt om het verbinden van kinderbeschermingsmaatregelen met een gerichte aanpak van ouderproblematiek, zoals inzet op bestaanszekerheid, ggz- en verslavingszorg. Zonder zo’n integrale benadering blijven onveiligheid en instabiliteit zich herhalen.
Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (hierna: Toekomstscenario) wil hier fundamenteel verandering in aanbrengen. Dit gezamenlijke programma van de ministeries van Justitie en Veiligheid (J&V), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) richt zich op het realiseren van veilige en gezonde thuissituaties door te werken vanuit het gezin als geheel. Het doel is om gedwongen maatregelen, zoals uithuisplaatsingen, terug te dringen en tegelijkertijd de rechtsbescherming en het gevoel gehoord te worden te versterken. Eenvoud, gezinsgericht werken, transparantie, rechtsbescherming en continu leren en verbeteren staan daarbij centraal.

Om deze beweging concreet te maken, heeft het programma Toekomstscenario aan het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) en Kenniscentrum Phrenos gevraagd een actieonderzoek uit te voeren in vijf regio’s, op basis van de Doorbraakmethode van IPW. Samen met professionals zijn circa twintig vastgelopen casussen opgepakt, met specifieke aandacht voor de problematiek van volwassen gezinsleden. De inzichten uit dit onderzoek vormen de basis voor deze handreiking. Deze biedt professionals, beleidsmakers en bestuurders concrete handvatten om bureaucratische doorbraken te realiseren in praktijk en beleid.